Wat zijn de opties als je na een kankerbehandeling kinderen wil?

Als je na succesvolle genezing van kanker kinderwens hebt, bestaan er verschillende mogelijkheden om die te (helpen) vervullen. Als jij in die situatie bent, weet dan dat je op het team Oncofertiliteit en het hele CRG-team van UZ Brussel kan rekenen om je in dat proces te begeleiden en te helpen.

Welke opties er voor jou zijn, hangt af van je persoonlijke (gezondheids)situatie.
Contacteer daarom gerust de coördinator Oncofertiliteit voor meer informatie. Zij regelt voor jou ook een eventuele afspraak bij de CRG-arts. Na de consultatie kunnen we aan de hand van enkele onderzoeken je kans op zwangerschap inschatten. Voor informatie over die onderzoeken, zie ‘De kankerbehandeling is achter de rug’.

Hier willen we even meegeven dat de transplantatie van ovariumweefsel wereldwijd reeds heeft geleid tot de geboorte van meer dan dertig kinderen.
Met prepubertair testisweefsel staat de wetenschap helaas nog niet zo ver. Vandaar dat je onder ‘Behandelingen met ingebankt materiaal’ nog geen informatie vindt over testiculaire stamceltransplantatie of in-vitromaturatie van testiculaire stamcellen.
De wetenschap staat echter niet stil. De resultaten van het onderzoek dat op dit terrein wordt gevoerd, zijn veelbelovend. Ondanks de experimentele aard van het onderzoek, is het bij het risico op vernietiging van je vruchtbaarheid door een kankerbehandeling, zeker het overwegen waard om testisweefsel te bewaren voor de toekomst.

Tot slot: als je probeert zwanger te worden, zijn er een paar zaken die je kan doen om je kans op succes en op de geboorte van een gezonde baby te bevorderen. Daarbij horen: stoppen met roken, alcoholgebruik beperken, overgewicht vermijden en (als vrouw) starten met de inname van foliumzuur. Dat laatste is belangrijk voor de ontwikkeling van de foetus en is zonder voorschrift te verkrijgen.
Lees er meer over in de CRG-site onder Levensstijl en Foliumzuur.

Jammer genoeg kan een kankerbehandeling tot verlies van vruchtbaarheid leiden. Maar zelfs als de genezingstherapie je voortplantingscellen dusdanig heeft aangetast dat een zwangerschap met eigen eicellen of zaadcellen niet meer mogelijk is, zijn er nog uitwijkmogelijkheden.

Een kankerbehandeling kan je voorraad aan eicellen dusdanig aantasten dat zwangerschap met eigen gameten onmogelijk is geworden, terwijl je baarmoeder ongeschonden en intact bleef. In dat geval kan je overwegen om een beroep te doen op donoreicellen. Je leest er meer over in de CRG-site onder eiceldonatie.

De MBV-behandeling verloopt dan volgens de procedure Terugplaatsing van gedooide embryo’s. M.a.w. ze begint voor jou met de voorbereiding van je baarmoeder op de inbrenging van (een) embryo(’s). Natuurlijk zal je partner – in het geval van een heteroseksuele relatie – op het gepaste tijdstip een spermastaal moeten leveren om de eicellen te bevruchten. Zie daarvoor De bijdrage van de man in de CRG-site.

Het aanbod aan donoreicellen is helaas niet in overeenstemming met de vraag ernaar. Hierdoor is er een wachtlijst voor eiceldonatie. De coördinator Oncofertiliteit kan je hier meer informatie over geven.
Helaas kan je ook als man volledig onvruchtbaar worden door een kankerbehandeling. Als jij in die situatie verkeert en jij en je partner willen toch graag een kind, kan je overwegen om een beroep te doen op donorsperma.
Je partner hoeft dan niet per se een IVF/ICSI-behandeling te ondergaan, met stimulatie van de eierstokken en eicelpick-up en embryotransfer. Als zij vruchtbaar is, kan ook kunstmatige inseminatie (met donorsperma) leiden tot zwangerschap en de mogelijke vervulling van jullie kinderwens.
Welke optie voor jullie de beste is, bespreek je met de fertiliteitsspecialist van het CRG tijdens de consultatie die voorafgaat aan een eventuele behandeling.

Jammer genoeg geldt hier dezelfde beperking als bij eiceldonatie, zij het in mindere mate: de vraag naar donorsperma overstijgt het aanbod. Wellicht kom je voor deze behandeling ook terecht op een wachtlijst en zal je enige tijd geduld moeten oefenen voor je de behandeling kan starten.
De coördinator Oncofertiliteit kan je hier meer informatie over geven.
Een laatste mogelijkheid om via een eigen zwangerschap ouder(s) te worden van een kind ondanks het verlies van je eigen voortplantingscellen, is embryodonatie. Donorembryo’s zijn afkomstig van wensouders die zelf een MBV-behandeling hebben ondergaan. De boventallige embryo’s die ze zelf niet meer konden gebruiken, hebben ze contractueel bestemd voor donatie.
De MBV-behandeling verloopt volgens de procedure voor de terugplaatsing van gedooide embryo’s.

Het aanbod aan donorembryo’s is helaas beperkt, de wachtlijst dan ook lang. Het kan langer dan een jaar, tot twee jaar duren voor je in aanmerking komt voor een MBV-behandeling.
Als door de kankerbehandeling je baarmoeder dusdanig beschadigd is dat zwangerschap niet meer mogelijk is, kan je misschien nog een kind krijgen door een beroep te doen op een draagmoeder.
Let wel, in België bestaat hierover nog geen sluitende wetgeving. Hierdoor moeten de kandidaat-ouders een volledige adoptieprocedure doorlopen. De draagmoeder van haar kant moet juridisch afstand doen van het kind.

Maar biologisch en medisch is het dus mogelijk. Draagmoederschap komt erop neer dat een vrouw een embryo dat genetisch niet het hare is in haar baarmoeder laat plaatsen. Zij draagt de zwangerschap uit, baart het kind en staat het vervolgens af aan de wensouders.
De draagmoeder wordt fysiek op dezelfde manier voorbereid als een vrouw die haar eigen embryo’s laat terugplaatsen in een procedure voor de terugplaatsing van gedooide embryo's.
Misschien biedt geen enkele vorm van geassisteerde bevruchting, al dan niet met donormateriaal, voor jullie de gewenste uitkomst. Dat zou een medische oorzaak kunnen hebben, maar ook het resultaat kunnen zijn van jullie keuze om niet via deze weg te proberen je kinderwens te vervullen.
In dit geval zijn er de opties van pleegouderschap of adoptie.
Bij pleegouderschap wordt een kind – op vraag van de eigen ouder(s) of op last van bv. het comité voor bijzondere jeugdzorg – in jouw gezin geplaatst. Dat is meestal een tijdelijke situatie, waarbij vaak een deeltijdse leefvorm ontstaat. Het kind woont dan ten dele bij jullie, ten dele bij de eigen ouders of in een opvangtehuis. Maar pleegouderschap kan ook uitmonden in een blijvende situatie. Zo wordt de plaatsing blijvend als de biologische ouder(s) vrijwillig afstand doet/doen van hun kind. In zo’n situatie kan het kind geadopteerd worden: het krijgt jullie (familie)naam en hiermee ook alle rechten van een natuurlijk kind, bv. op het vlak van erfrecht.
Adopteren kan je natuurlijk ook rechtstreeks, zonder via pleegouderschap te gaan. Helaas zijn de wachtlijsten vaak lang en moet je een heel evaluatietraject doorlopen voor je in aanmerking komt. Niettemin bestaan verschillende adoptieorganisaties om je te begeleiden in het proces. Op de portaalwebsite van de Belgische overheid vind je de nodige contactadressen.

Eicellen gezocht
voor wetenschappelijk onderzoek

Ben je een gezonde vrouw tussen 18 en 37 jaar?
Dan kan jij ons misschien helpen.